محمد تقي جعفري
77
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
با نظر به دو آيهء مزبور و آياتى كه قدرتها و امتيازات را بعنوان نعمت مطرح مىكند ، لزوم تصفيهء درون انسانها را از براى آمادگى به بهره بردارى از قدرت ، مورد دستور قرار مىدهد . آياتى كه در قرآن مجيد حتى انسان را در بارهء وسايل اوليهء قدرت مسئول مىشناسد ، متعدد است ، مانند : * ( وَلا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِه عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ ) * ( 1 ) ( قطعاً گوش و چشم و قلب ، همهء اينها مورد مسئوليت مىباشند ) بهترين دليل براى اثبات مسئوليت از همهء وسايل و نمودهاى قدرت داستان قوم سباء مىباشد چنان كه در سورهء سباء آمده است ، براى همين بود كه از قدرت و نعمتهاى خداوند استفادهء خردمندانه نكردند ، گروهى ديگر از آيات وجود دارد كه تباه ساختن قدرت مالى و قدرت مقامى را بشدت محكوم ميكنند . از آن جمله آياتى است كه هلاك و نابودى جوامعى را معلول ترف و بطر ( خودكامگى در قدرتهاى مالى و مقامى ) گوشزد مىنمايد . مانند : * ( وَلا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بَطَراً وَرِئاءَ النَّاسِ ) * ( 2 ) ( و نباشيد از آنان كه از وطنهاى خود براى مقام پرستى و خودكامگى و خودنمائى براى مردم ، از وطنهاى خود بيرون رفتند ) * ( وَكَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَرْيَةٍ بَطِرَتْ مَعِيشَتَها ) * ( 3 ) ( و چه بسا جوامعى را كه در معيشت خودكامگى كردند ، نابودشان ساختيم ) در سورهء واقعه هنگامى كه عذاب دوزخ را در شديدترين اشكالش متذكر مىشود ، علت استحقاق آن عذاب دردناك را ترف گوشزد مىكند و مىگويد : * ( إِنَّهُمْ كانُوا قَبْلَ ذلِكَ مُتْرَفِينَ ) * ( 4 ) ( آنان پيش از اين در زندگى دنيوى
--> ( 1 ) الاسراء آيهء 36 . ( 2 ) الانفال آيهء 47 . ( 3 ) القصص آيهء 58 . ( 4 ) الواقعه ، آيهء 45